Veerkrachtig Erfgoed
12-13 SEPTEMBER 2026
Stap in ons boeiende programma en laat je meenemen op een betoverende reis door het erfgoed van routes, netwerken en verbindingen. Van exclusieve rondleidingen en culturele evenementen tot inspirerende lezingen en interactieve workshops, ons programma biedt een unieke en veelzijdige ervaring voor alle liefhebbers van geschiedenis en cultuur.
Ontdek de verborgen parels van onze stad en maak onvergetelijke herinneringen tijdens de Open Monumentendagen van Maastricht.

Bezoek het oude blekerijgebouw van de SAPPI. De oude fabriekshal wordt eenmalig opengesteld voor bezoekers.

De Maastrichtse papierfabriek, beter bekend als het ‘Lomelefebrik’, viert 175 jaar geschiedenis. In deze boeiende lezing neemt Jac van den Boogaard u mee langs de ontwikkeling van een lokale papierproducent tot een internationaal toonaangevend bedrijf en laat hij zien hoe de fabriek al anderhalve eeuw onlosmakelijk verbonden is met de economische, sociale en culturele geschiedenis van Maastricht.

Wandel een uur lang met Jerome de Win door de cinema Lumière.

Volg een rondleiding waarbij Servé Minis vertelt over de geschiedenis van de Zuid-Willemsvaart en het Bassin.

Ontdek de rijke geschiedenis van het Boschstraatkwartier tijdens een boeiende rondleiding met gids Arnold Sanders. De wandeling start bij Bureau Europa en eindigt bij de Sint-Matthiaskerk. Onderweg maakt u kennis met eeuwen aan geschiedenis: van middeleeuwse lakenwevers en kloosters tot de industriële erfenis van De Sphinx en Sappi.

Hoe het allemaal begon…. Kinderprogramma i.s.m. Jeen Veentje
In de Peutzhal organiseren wij een groot kinderprogramma. Hierin staan Dino’s centraal.
Je hoeft je niet te registreren voor deze activiteit. Je kan de hele dag inlopen in de Peutzhal. De activiteiten zijn voor kinderen tot ca. 11/12 jaar oud. Basisschool leeftijd. Het is niet de bedoeling de kinderen onbegeleid achter te laten. Er is slechts beperkt toezicht.

Op 12 en 13 september kunt u genieten van een uit gebreid cultuurprogramma.
In de Peutzhal brengen The Cherries ons met hun vrolijke jaren 40- swingmusic terug naar de wederopbouw. Er zijn kinderactiviteiten, waaronder een tekenwedstrijd over Dino’s, maar ook schatgraven naar Dino-eieren. Er wordt een grote Dino gebouwd door de kunstenaar Jeen Veentje.
U kunt twee bijzondere exposities bekijken over de industriële geschiedenis van Maastricht, van Sappi en de Lommelenfabriek tot en met de ENCI en een expositie over de architect van de Peutzhal.
Er is een koffietruck, (Lottes koffie) en een foodtruck, aanwezig waar u drankjes, koffie, thee en een kleine snack kunt kopen.

Tijdens de Open Monumentendagen heeft u een unieke kans om het oude ENCI-terrein te bezoeken. In deze rondleiding krijgt u een beeld van de oude hallen, de Oven 8, de silo’s en laadinstallaties.
Let op, het terrein is niet overal makkelijk begaanbaar voor mensen die moeilijk ter been zijn.

Peutz, de architect – Lezing Mark Feron
Mark Feron (architect en voorzitter van de Stichting Peutzhuis) geeft een lezing over de rol van Fritz Peutz (1896-1974) en zijn architectenbureau. Een van de doelen van de Stichting Peutzhuis is de instandhouding en het beheren van het erfgoed van architect Frits Peutz. Feron is een expert op het gebied van transformatie en erfgoed.
De lezing vindt plaats op zaterdag 12 en zondag 13 september om 14.00 uur.
Ingang via de Peutzhal. Bij de achteruitgang in de Peutzhal worden de tickets gecontroleerd. Aub 15 minuten voor aanvang aanwezig zijn bij de achteruitgang.
Na afloop van de lezing kunt u deelnemen aan een korte rondleiding door de expositie in de Peutzhal.

Tijdens het Open Monumentenweekend kunt u op het voormalige ENCI terrein terecht voor twee exposities:
Peutz de architect en de expositie Industriële geschiedenis van Maastricht

De lezing duurt ca. 45 minuten.
Ivan Roos, ontwikkelaar bij ENCI Maastricht, neemt u mee in de toekomstplannen voor het gebied en de herontwikkeling van het terrein. Ontdek hoe erfgoed, wonen, werken, natuur en cultuur samenkomen op een plek die zich opnieuw uitvindt, terwijl het verleden zichtbaar en beleefbaar blijft.
.jpg)
In de lezingen van Stefan Loo en Ernst Homburg wordt ingegaan op de industriële historie van Maastricht. Als eerste industriestad in Nederland werd Maastricht door Regout begin 19e eeuw op de kaart gezet. Er kwam een stroomglasfabriek en een aardewerkfabriek. De latere Sphinxfabrieken. Door de gunstige ligging aan de Maas en de nabijheid van Luik volgde al snel Ceramique, Mosa en tenslotte de ENCI. Deze geschiedenis is voor zowel oude als nieuwe Maastrichtenaren interessant en bepalend geweest voor de ontwikkeling van onze stad.

“Boem Paukeslag plat. Alles begon met een klap. Oerknal. Pats. Het einde is nabij, stopt het straks met een sisser? Of eveneens met een slag? Bam!”
Theater gezelschap Spielplatz neemt de Hal 7 op het ENCI-terrein over en trakteert op een klapper. BOEM PATS KNAL is monumentaal, misschien zelfs epochaal, muzikaal performancetheater. Over hoe wij ontstonden uit een knal en ooit daarnaar terugkeren. Over oerknallen, afknallen, auto-ongelukken en airbags.
De voorstelling duurt ca. 20 minuten.
Trigger warning: luide muziek, stroboscopisch effect. Refereert in beeld naar auto-ongelukken.

Vier rondleidingen tijdens deze Open Monumentendagen leiden u langs de graven van bekende musici, schrijvers, vrouwen en beeldend kunstenaars. De prachtige monumentale begraafplaats inspireert ook tot mooie poëzie.

Ontdek een minder bekende kant van de geschiedenis van Maastricht. Deze indrukwekkende documentaire neemt u mee langs de ontwikkeling van begraven in de stad en laat zien hoe begraafplaatsen, tradities en historische gebeurtenissen het Maastricht van toen en nu hebben gevormd. Een boeiende film voor iedereen die geïnteresseerd is in de rijke geschiedenis en het culturele erfgoed van de stad.
De film is gratis te bekijken en draait van 13.00 tot 17.00 in herhaling in zaal 4.

Lezing door Jos Notermans met twee korte verhalen:
1. Victor de Stuers en de vesting Maastricht
2. Worden militaire monumenten opnieuw bedreigd?

Volg op zaterdag en zondag een rondleiding door het Klooster Nieuwenhof.

Experience a fast-paced lecture by Steven Tallman inviting you to experience Maastricht's heritage sites in a new light and explore Maastrichts history told by its lesser-known monuments.

Ontdek hoe de Universiteit Maastricht in vijftig jaar tijd de stad transformeerde van industriestad tot internationale kennisstad. Tijdens deze boeiende lezing neemt Jac van den Boogaard u mee langs de monumentale gebouwen, de rijke geschiedenis en de unieke urban campus die Maastricht haar bijzondere karakter geven.

Op zaterdag 12 september opent de Waalse Kerk op een bijzondere manier haar deuren. De kerk bevindt zich momenteel midden in een verbouwing die het gebouw uit 1732 gereed gaat maken voor de 21e eeuw. Tijdens de voorbereidende werkzaamheden van de renovatie, zijn vorig jaar talloze stoffelijke menselijke resten gevonden in tot dusver onbekende grafkelders.

Ontdek een verborgen monument van Maastricht. Het Museum Kapel van Verbeelding is gevestigd op een bijzondere historische locatie in het hart van Maastricht. Kunst, erfgoed en de verhalen van de plek zelf vormen hier een vanzelfsprekend geheel. Achter de kapel en de omliggende gebouwen gaat bovendien een geschiedenis schuil die nog altijd zichtbaar aanwezig is.

De Sint-Matthiaskerk is zaterdag van 10.00 tot 13.00 uur en zondag van 10.00 tot 16.00 uur vrij te bezichtigen, met doorlopende rondleidingen door kerk en tuin. Geniet daarnaast van orgelconcerten door Claudia Kranen-Moonen en gregoriaanse gezangen door Collegium Gregorianum Sanctae Gertrudis, Schola Gregorianum Sancti Servatii en Cantores In Nomine Domini.

Beleef de Sint Theresiakerk op een bijzondere manier tijdens een middag vol kunst, muziek en erfgoed. Ontdek de muurschilderingen van Jan Gregoire tijdens een lezing en exclusieve rondleiding, geniet van een pianorecital van Akari Bastiaens en maak kennis met de muzikale nalatenschap van Joseph Hollman.

_-_Victor_de_Stuers.jpg)
Tijdens deze wandeling neemt historicus Jos Perry – auteur van een biografie over Victor de Stuers – je mee door Maastricht. Onderweg kom je langs verschillende monumenten en plekken waarmee De Stuers zich actief bemoeide. Voor het behoud van veel van deze locaties zette hij zich met hart en ziel in, maar niet voor allemaal… Want als het aan Victor de Stuers had gelegen, zou de Hoofdwacht vandaag de dag niet meer hebben bestaan...

Volg een rondleiding door het pas gerestaureerde Kasteel Borgharen

De tuinen van Kasteel Borgharen zijn tijdens het Open Monumenten weekend vrij te bezichtigen

Lezing door La Compagnie des Mousquetaires d’Armagnac over d’Artagnan en het beleg van Maastricht in 1673





















