Papierfabriek

Papierfabriek

Tijdens het Open Monumenten weekend krijgt u een unieke kans om het oude blekerijgebouw van de SAPPI van binnen te zien. In een rondleiding, die ongeveer 45 minuten duurt, wordt u met de lift naar de bovenste etage van de fabriek gebracht. U gaat  langs de oude installatie via alle verdiepingen weer naar beneden.

Reserveren is verplicht, er kunnen maximaal 30 mensen mee per rondleiding. Tickets worden gecontroleerd aan de ingang. De rondleiding is niet toegankelijk voor rolstoelgebruikers.

De ingang en start van de rondleidingen is aan het draaipoortje bij de hefbrug aan sluis 20 van de Zuid-Willemsvaart, tegenover het Landbouwbelang.

‍

Rondleidingen

Zaterdag

Rondleiding om 10.00, 10.45, 11.30, 13.30, 14.15, 15.00, 15.45, 16.30

‍

Zondag

Rondleiding om 10.00, 10.45, 11.30, 13.30, 14.15, 15.00, 15.45, 16.30

‍

Reserveren via link onderaan de pagina.

‍

Het blekerijgebouw

Het iconische witte blekerijgebouw (Rijksmonument) aan het Bassin staat op de plek waar het klooster de Nieuwe Biesen ooit lag. In 1850 werd hier een papierfabriek opgericht: Lhoest, Weustenraad & Cie, de latere KNP, thans SAPPI. De eerste fabrieksgebouwen kwamen tot stand in 1851. De fabriek lag gunstig aan het Bassin, de Zuid-Willemsvaart, de Maas en het kanaal Luik-Maastricht.

De productie begon in mei 1852 met twee machines. In 1859 en 1861 werd de fabriek uitgebreid met twee nog bestaande gebouwen aan het Bassin. De toendertijd belangrijkste grondstof voor papier waren lompen; het bedrijf kreeg al snel de bijnaam ‘lomelefebrik’. De lompen werden per schip aangevoerd en met een takellift naar de bovenste etage gebracht, waar het productieproces daarn verliep verticaal per etage naar beneden verliep. In dit unieke, goed geconserveerde industriële erfgoed komen drie historische stadsidentiteiten van Maastricht tezamen: vestingstad, religieuze stad en industriestad.

‍

Uniek industrieel erfgoed

In vele Nederlandse vroege industriesteden zijn alle sporen die herinneren aan het industriële verleden uitgewist. Zo niet in Maastricht. Daar kan men de geschiedenis van de industriële historie nog altijd en vrijwel intact ‘aflezen’ aan het weergaloos industrieel erfgoed van de papierfabriek met zijn goed geconserveerde en zorgvuldig onderhouden cultuurhistorische kwaliteiten. Daar getuigen vele resten van de lange bedrijfsgeschiedenis, van de vestinggeschiedenis en religieuze geschiedenis in de restanten van het klooster De Nieuwe Biesen, waar de papierfabricage in 1850 begon.

‍

De oudste gebouwen van de papierfabriek markeren het vroegste industriegebied van ons land: daar begon de geschiedenis van de industrialisatie van Nederland.

Het oudste industrieel relict is het ‘blekerijgebouw’ of ‘lomelefebrik’ (1851), de witte hoogbouw aan de kade van het Bassin. De industriële takellift (1861) is er nog volledig intact aanwezig. In de hoogbouw zijn nog talrijke authentieke architectonische en decoratieve elementen aanwezig zoals het trappenhuis in het blekerijgebouw. In het interieur van de ‘lommelefebrik’ zijn diverse elementen onaangetast gebleven zoals ‘effileurs’ voor het vermalen van lompen en bolkokers voor het koken van de lompenpulp, nagelvaste gietijzeren kuipen met reusachtige molenstenen. Wat de papierfabriek uniek maakt als industrieel erfgoed, is de combinatie van levende industrie en historische continuïteit: de fabriek blijft actief en modern, terwijl sporen van de industriële geschiedenis zichtbaar blijven.

‍

‍

Bassingebied 1827

Oranje: vestingwal

Oker: affuitenloods, huis Bonhomme (5)

‍

Violet: vm. Antonietenklooster

‍

Groen: toekomstige papierfabriek

‍

Rood: Kloostermuur.

‍

(Bron: Hackeng/Atelier Vanbeckevoort-De Wilde)

‍

‍

‍

‍

‍

‍

‍

‍

‍